ترجمة وجيزة للإمام أبي جعفر الطحاوي – الجزء الثالث
Biografi Singkat Imam Abu Ja‘far ath-Thahawi – Seri 3
Alih Bahasa : Reza Ervani bin Asmanu
Artikel Biografi Singkat Imam Abu Ja‘far ath-Thahawi – Seri 3 ini masuk dalam Syarh Aqidah Thahawiyyah.
مؤلفاته:
Karya-karyanya:
ذكر العلامة الحافظ عبد القادر القرشي مؤلفاته فقال: «وصنف الكتب، فمن ذلك: «أحكام القرآن» في نيف وعشرين جزءاً، و«معاني الآثار» وهو أول تصانيفه، و«بيان مشكل الآثار» وهو آخر تصانيفه، واختصرها ابن رشد المالكي، و«المختصر في الفقه» ولم يزل الناس بشرحه، وعليه عدة شروح، و«شرح الجامع الكبير»، و«شرح الجامع الصغير»، وله «الشروط الكبير»، و«الشروط الصغير»، و«الشروط الأوسط»، وله «المحاضر والسجلات والوصايا والفرائض»، وكتاب «نقض كتاب المدلسين على الكرابيسي»، وكتاب أصله كتب العزل، و«المختصر الكبير» و«المختصر الصغير»، وله «تاريخ كبير»، وله مجلد في «مناقب أبي حنيفة»».
Al-‘Allamah Al-Hafizh ‘Abdul Qadir al-Qurasyi menyebutkan karya-karya beliau dengan berkata, “Beliau menyusun banyak kitab. Di antaranya adalah Ahkam al-Qur’an dalam lebih dari dua puluh jilid; Ma‘ani al-Atsar, yang merupakan karya pertama beliau; dan Bayan Musykil al-Atsar, yang merupakan karya terakhir beliau dan kemudian diringkas oleh Ibn Rusyd al-Maliki. Beliau juga menulis Al-Mukhtashar fi al-Fiqh, yang terus disyarah oleh banyak orang dan memiliki sejumlah syarh; Syarh al-Jami‘ al-Kabir; Syarh al-Jami‘ ash-Shaghir; Asy-Syuruth al-Kabir; Asy-Syuruth ash-Shaghir; Asy-Syuruth al-Ausath; Al-Mahadhir wa as-Sijillat wa al-Washaya wa al-Fara’idh; kitab Naqdh Kitab al-Mudallisin ‘ala al-Karabisi; sebuah kitab yang asalnya berkaitan dengan kitab-kitab tentang al-‘azl; Al-Mukhtashar al-Kabir; Al-Mukhtashar ash-Shaghir; sebuah kitab sejarah yang besar; serta satu jilid tentang Manaqib Abi Hanifah.”
وله في القرآن ألف ورقة حكاه القاضي عياض في «الإكمال».
Beliau juga memiliki karya mengenai Al-Qur’an yang mencapai seribu lembar. Hal ini disebutkan oleh Al-Qadhi ‘Iyadh dalam Al-Ikmal.
وله «النوادر الفقهية» في عشرة أجزاء، و«النوادر والحكايات» في نيف وعشرين جزءاً.
Beliau juga memiliki karya An-Nawadir al-Fiqhiyyah dalam sepuluh jilid, serta An-Nawadir wa al-Hikayat dalam lebih dari dua puluh jilid.
وله «حكم أراضي مكة»، و«قسم الفيء والغنائم»، وله «الرد على عيسى بن أبان في كتابه الذي سماه «خطأ الكتب»»، وله «الرد على أبي عبيد فيما أخطأ فيه في كتاب النسب»، وله «اختلاف الروايات على مذهب الكوفيين».
Di antara karya beliau yang lain adalah Hukm Aradhi Makkah, Qism al-Fai’ wa al-Ghana’im, Ar-Radd ‘ala ‘Isa bin Aban fi Kitabihi alladzi Sammāhu Khatha’ al-Kutub, Ar-Radd ‘ala Abi ‘Ubaid fima Akhtha’a fihi fi Kitab an-Nasab, serta Ikhtilaf ar-Riwayat ‘ala Madzhab al-Kufiyyin.1
قال الحافظ الذهبي: «من نظر في تواليف هذا الإمام علم محله من العلم، وسعة معارفه».
Al-Hafizh adz-Dzahabi berkata, “Barangsiapa menelaah karya-karya imam ini, ia akan mengetahui kedudukan beliau dalam ilmu dan luasnya pengetahuan beliau.”2
قلت: ومما طبع من هذه التأليف:
Saya katakan: Di antara karya-karya tersebut yang telah dicetak adalah:
– كتابه العقيدة، الذي نشرحه في هذا الكتاب.
— Kitab beliau tentang ‘aqidah, yaitu kitab yang sedang kami syarah dalam buku ini.
– شرح معاني الآثار، طبع بالهند، وهو حقيق بإعادة النشر محققاً.
— Syarh Ma‘ani al-Atsar, yang pernah dicetak di India dan sangat layak untuk diterbitkan kembali dalam edisi tahqiq.
– شرح مشكل الآثار، طبع بتحقيق الشيخ شعيب الأرنؤوط.
— Syarh Musykil al-Atsar, yang dicetak dengan tahqiq Asy-Syaikh Syu‘aib al-Arna’uth.
– مختصره الفقهي، طبع بمصر، ثم طبع مؤخراً مع شرحه للإمام الجصاص.
— Kitab ringkasan fiqh beliau, yang pernah dicetak di Mesir, kemudian belakangan dicetak kembali bersama syarh-nya karya Imam al-Jashshash.
– الشروط الصغير، طبع ببغداد سنة ١٩٧٤م في مجلدين.
— Asy-Syuruth ash-Shaghir, yang dicetak di Baghdad pada tahun 1974 M dalam dua jilid.
وفاته:
Wafatnya:
توفي الإمام الطحاوي بمصر، سنة إحدى وعشرين وثلاثمئة للهجرة، ودفن بالقرافة في تربة بني الأشعث.
Imam ath-Thahawi wafat di Mesir pada tahun 321 H dan dimakamkan di Al-Qarafah, di pemakaman Bani al-Asy‘ats.
وقد أفرده بالترجمة الشيخ العلامة محمد زاهد الكوثري في كتابه اللطيف: «الحاوي في سيرة الإمام أبي جعفر الطحاوي رضي الله عنه»، وهو مطبوع، وكتبت في سيرته ومنهجه العلمية رسائل جامعية عديدة، رحمه الله تعالى وأثابه عن العلم والدين خير الجزاء.
Asy-Syaikh Al-‘Allamah Muhammad Zahid al-Kautsari telah menulis sebuah karya khusus mengenai biografi beliau dalam kitabnya yang ringkas dan indah, Al-Hawi fi Sirat al-Imam Abi Ja‘far ath-Thahawi radhiyallahu ‘anhu, dan kitab tersebut telah dicetak. Berbagai risalah akademik di perguruan tinggi juga telah ditulis mengenai kehidupan dan metodologi ilmiah beliau. Semoga Allah Ta‘ala merahmati beliau dan memberikan kepadanya sebaik-baik balasan atas jasa beliau bagi ilmu dan agama.
Selesai rangkaian Biografi Ringkas Imam Abu Ja‘far ath-Thahawi
Leave a Reply